Over hergebruikte speelkaarten

 

Kleine expositie: Lief en Leed op Speelkaarten

In 2015 en tot eind 2016 te zien in het Nationaal Museum van de Speelkaart in Turnhout, België. Een compacte maar verrassende expositie van 50 bijzondere voorbeelden van hergebruikte speelkaarten. Daarvan zijn er 40 ingelijst, zodanig dat de voor- en achterkant van elke kaart kan worden bekeken, met links de toelichting in het Nederlands en rechts die in het Engels. 10 voorbeelden worden getoond in vitrines, eveneens met een tweetalige toelichting. De teksten zijn geschreven vanuit mijn persoonlijke, soms wat ironische kijk op het hergebruik van speelkaarten in andere tijden. Een leuke, snel te realiseren expositie voor musea met een beperkte ruimte die hun bezoekers toch iets unieks willen bieden.  

Wegens succes zal deze tentoonstelling in 2017 opnieuw te zien zijn in het Nationaal Museum van de Speelkaart in Turnhout.

Grote tentoonstelling: Kleine Kaartjes, Grote Verhalen

Een tentoonstelling die sinds 2004 al vele bezoekers heeft verbaasd, geamuseerd, ontroerd en geïntrigeerd. Aan alle getoonde hergebruikte speelkaarten zit een verrassend verhaal(tje) vast. Eigenlijk is het een expositie over het dagelijks leven in de afgelopen vijf eeuwen, waar de hergebruikte speelkaarten ons op hun unieke manier over vertellen. Bezoekers wandelen van de ene verbazing naar de andere.

De speelkaarten worden deels getoond in vitrines die het museum beschikbaar heeft. Hiervoor zijn speciale presentatiestandaards ontworpen en geproduceerd met een kleine spiegel waarmee ook achterzijde van de kaarten kan worden bekeken. De C-tekst wordt in de basis van de standaard geschoven.

Daarnaast zijn er ronde, op een paal met voet gemonteerde kleine vitrines ontwikkeld, die op ooghoogte -ook van jongeren en rolstoelers- steeds twee kaarten tonen en de bijbehorende C-tekst presenteren. Deze vitrines kunnen los in elke ruimte staan.

Verder bestaat het beschikbare tentoonstellingsmateriaal uit een decorwand die een impressie geeft van de muur van een weeshuis met een babyschuif. Daarin ligt een levensechte vondeling in originele oude kleding. Af en toe is een zacht babygeschrei te horen. In het in de muur aangebrachte venster zijn vondelingenkaarten te zien. De in een vitrine gepresenteerde goocheltrucs met speelkaarten zijn door een goochelaar uitgevoerd en de video daarvan wordt via een beamer vertoond. Ook is er een 15 minuten durende video met sterke verhalen over hergebruik van speelkaarten, waarbij aan de kijkers wordt gevraagd of het waar zou zijn of niet.

Om het nog leuker te maken

Als de ruimte dat toelaat, kan een toegangspoort worden geplaatst die er uitziet als een mega speelkaart met daarin uitgesneden deuren. Bezoekers mogen op de achterkant hun mening over de tentoonstelling schrijven. Er is een schrijftafeltje waarmee bezoekers op hergedrukte oude speelkaarten een loterijbriefje of een persoonlijk visitekaartje kunnen maken. Deze maar ook echte visitekaartjes kunnen aan een 'visitekaartjesboom' worden gehangen. Op een andere plaats kan men op een repro-speelkaart een persoonlijk bericht aan de wereld schrijven en aan een grote wereldbol bevestigen.

Zakdoek van koning Lodewijk Napoleon met repro van schilderij uit het Frans Hals Museum, Haarlem. 

Moorden, gebeden, goocheltrucs en meer

Tot de tentoonstelling behoort ook een bijna realistische 'crime scene' over moordenaars in Amerika die bij hun slachtoffers speelkaarten achterlieten. Elders kunnen bezoekers zich letterlijk meten met een reproductie van de 'grote keizer' Napoleon Bonaparte. Ook horen ze een lied over een soldaat voor wie het spel kaarten een bijbel en gebedenboek is. En ze zien reproducties van beroemde schilderijen met speelkaarten. Waar mogelijk kunnen bezoekers van alle leeftijden deelnemen aan een 'workshop' transformatiekaarten tekenen of goocheltrucs met speelkaarten leren.

Extra mini-exposities

Desgewenst kunnen vormen van speelkaartenhergebruik worden aangevuld met een mini-expositie, bijvoorbeeld over de ontwikkeling van schrijfgerei en de historie van de brief. De tentoonstelling wordt ingeleid met banieren met A-teksten. De verschillende thema's kunnen worden gemarkeerd met visuele banieren. 

Op maat, kant en klaar

'Kleine kaartjes, grote verhalen' is leverbaar op maat, in overleg met het museum. Inclusief fraai vormgegeven A- en C-teksten, props, persinformatie en ideeën voor promotie. Het museum zorgt voor ruimte, verlichting, verwarming, verzekering en een openingsbijeenkomst. De rest wordt door mij verzorgd. De inrichting van de tentoonstelling gebeurt in teamverband met het museum.

Inclusief promotie

Zowel bij de contacten met de pers als bij de opening kan ik desgewenst het woord voeren. Hoogwaardig digitaal beeldmateriaal is beschikbaar, met toelichtende teksten. Ik kan u ook helpen met een promotionele flyer of folder. Omdat de ontwikkelings- en productiekosten worden gedeeld door meer musea, past deze uitgebreide tentoonstelling in een redelijk budget. 

'Kleine kaartjes, grote verhalen' heb ik oorspronkelijk ontwikkeld in de stichting 'Wist jij dat?' in Hazerswoude. Vormgeving Vincent Bus en productie Jelle Verwerda, met medewerking van Jolanda Kerkvliet en Ineke Vis.  

Een nagebouwde, werkende babyschuif met vondeling en babygeluiden.

De designvitrines passen ook in een oud interieur zoals in het Maagdenhuismuseum, Antwerpen.

Onverwacht veel persoonlijke boodschappen aan de wereld, achtergelaten door bezoekers.