Een speelkaart over de zakdoek van koning Lodewijk Napoleon 

 

Een mooi voorbeeld van geschiedenis geschreven op een speelkaart. Op 26 juni 1810 bracht koning Lodewijk Napoleon, broer van Napoleon Bonaparte, een bezoek aan de familie Van Hoorn op hun landgoed Muizenberg bij Breda. Na zijn vertrek bleek dat hij zijn zijden zakdoek had verloren.

Spannende tijden

Uiteraard had de koning wel belangrijker dingen te doen dan terugkeren om zijn zakdoek te halen. Het waren spannende tijden voor Lodewijk Napoleon want zijn broer, de keizer van Frankrijk, was boos omdat hij te weinig belastingen en soldaten uit Holland kreeg om zijn oorlogsplannen uit te voeren. Kort na zijn bezoek aan de familie Van Hoorn werd Lodewijk Napoleon door zijn broer ontkroond en verbannen.

Notitie op speelkaart

De vondst van de zakdoek werd in huize Van Hoorn opgetekend op de rugzijde van een harten negen speelkaart. Vroeger waren de achterkanten van speelkaarten vaak niet bedrukt, om kosten te sparen en de prijs concurrerend te maken. Losse kaarten uit incompleet geraakte spellen konden zo goed worden gebruikt om op te schrijven. Er werden ook wel tekeningen op gemaakt.

Kleine kaartjes, grote verhalen

Ik verzamel hergebruikte speelkaarten uit alle landen. Het zijn kleine documenten uit het verleden die vaak een leuk en interessant verhaal vertellen. Mijn verzameling omvat meer dan 5.000 hergebruikte speelkaarten vanaf eind 15e eeuw tot nu. De beschreven harten negen over de zakdoek van Lodewijk Napoleon is een van de meest opmerkelijke kaarten uit mijn verzameling. De zakdoek heb ik ook! 

 

Een leuk onderwerp voor een lezing

Over het hergebruik van speelkaarten geef ik al jaren lezingen waarbij ik veel laat zien en vertel. Eigenlijk gaat het over allerlei facetten van geschiedenis waarbij de speelkaarten de onderwerpen aangeven. Deze lezingen, in lengtes van 30 minuten tot 2 x 45 minuten, geef ik voor serviceclubs, vrouwenverenigingen, antiquairs, verzamelaars, historici, scholen, universiteiten en andere geïnteresseerden. In Nederland maar ook in het buitenland. Het is niet mijn beroep maar een hobby.

Wilt u meer weten over mijn lezingen, stuur me dan een e-mail: gejusvd@xs4all.nl 

Voorbeelden van WO2 spellen en puzzels en hergebruikte speelkaarten

/album/www-gejusvandiggele-nl/a000003-o53-g27-lr-jpg/ Kaarten uit het Führer Quartett Spiel, 1933-34 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/su-post-card-jpg/ Speelkaart als briefkaart, USA, 1923 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000002-l9-8-7-lr-jpg/ Speelkaarten uitgegeven door de nazi's na de machtsovername, Duitsland, 1933 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a000002-a-lr-jpg/ Speelkaart met noodkreet bij vondeling, Nederland, c1800 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000201-lr-jpg/ Puzzel verkocht als fondsenwerving voor moederland Engeland, Australië, c1940 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/su-franse-revolutie-geld-jpg/ Noodgeld uit Franse Revolutie op speelkaart, France, 1791 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000033d-lr-jpg/ Schaakvariant om alle Duitsers strategisch inzicht te leren, Duitsland, 1941 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a002722a-jpg/ Kaart uit zelfgemaakte goocheltruc, Nederland, c1940 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001037-lr-jpg/ Ganzenbordvariant om militairen te werven, Australië of Nieuw-Zeeland, 1941 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/lr-001178-jpg/ Overlijdensbericht op speelkaartenrug, Zuid-Nederland (nu België), 1803 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001680-b-lr-jpg/ Leerzaam spel over reddingsacties op zee en in de lucht, U.K., c1940 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a1060-1099-vogelminiaturen-jpg/ Uit een serie van 50 geschilderde vogelminiaturen op speelkaartenruggen, Frankrijk, c1700 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000343-lr-jpg/ Satirisch propagandaspel van de drie ganzen Engeland, Amerika en Rusland, Italië, 1944-45 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001198a-jpg/ Lot nummer 24 uit een loterij met als prijs een satijnen jurk, Frankrijk, 18e eeuw © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000590a-lr-jpg/ World War Map die de nieuwe machtsverdeling toont, Canada, 1941 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001229-jpg/ Stukjes speelkaart als opvulling achter een kastscharnier, Nederland, c1930 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000104a-lr-jpg/ Speelkaartjes gemaakt op sigarettendoosjes door gevangene in Buchenwald, Duitsland, c1942 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a004180-4238b-lr-jpg/ Administratie van goudhandelaar op speelkaarten, Nederland, 1698-1699 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000656-lr-jpg/ Doos van legpuzzel over vader als oorlogsheld (zie zijn medaille en het trotse zoontje), USA, c1943 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a000011-a-mr-jpg/ Visitekaartje van baron op halve speelkaart, Frankrijk, 18e eeuw © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000758a-lr-jpg/ Speelkaarten voor de Duitse soldaten, Poland, c1943 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a003624a-jpg/ Handtekening voetballer, Engeland, c1980 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000867-a-lr-jpg/ Geografisch vraag- en antwoordspel met nazipropaganda, Duitsland, 1938 na annexatie van Oostenrijk © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001557-jpg/ Opdrachten Scouting spel op speelkaartenruggen geplakt, Nederland, c1960 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001032b-lr-jpg/ Be an Airman, bordspel om werken bij de luchtmacht te promoten, Canada, 1941 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a004321-lr-jpg/ Losse speelkaarten ingebonden tot een mooi boekje, Engeland, c1890 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001070-lr-jpg/ Dartbord om de agressie tegen oorlogsvijand Japan af te reageren, USA, c1942 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a000026-a-lr-jpg/ Uitnodiging aan pastoor om te komen dineren, Frankrijk, c1740 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001647-lr-jpg/ Ganzenbord laat zien hoe een sulletje een oorlogsheld kan worden, Frankrijk, 1940 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001597a-jpg/ Tekening op speelkaart door kleindochter Laura van 8, Nederland, 2007 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001673-j-ks-lr-jpg/ Kaartspel maakt nazi's belachelijk, Rusland, 1942-43 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001221-a-lr-jpg/ Beschrijving van familiewapen, Frankrijk, 18e eeuw © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a000302-lr-jpg/ Spel met humor over de doorstane oorlogsellende, Nederland, c1945 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001659-a-lr-jpg/ Spel over de distributie van door de oorlog schaars geworden producten, USA, 1943 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001651-a-lr-jpg/ Goedkoop gemaakt puzzeltje om geld te verdienen aan de bevrijding, Nederland, 1945 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a001660-a-lr-jpg/ Ludovariant Jeu de la Libération, Frankrijk, 1944 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001662-a-lr-jpg/ Vliegtuigen vallen aan! Volgens de doos 'onderhoudend en leerzaam', Duitsland, c1940 © Coll. Gejus van Diggele /album/www-gejusvandiggele-nl/a000607-lr-jpg/ Hoe snel krijg jij je atoombommen op hun plek?, USA, 1944 © Coll. Gejus van Diggele
/album/www-gejusvandiggele-nl/a001663-a-lr-jpg/ De geschiedenis van de oorlog in een gezellig spel, Nederland, 1945-46 © Coll. Gejus van Diggele
Onderdelen 1 - 39 van 39